Stijlen definiëren
Cataracte
7 april 2016

Mijn cataractoperatie verliep goed. Voor wie er zelf mee te maken krijgt, een paar informatie.
Vanaf een bepaalde leeftijd verslechtert het gezichtsvermogen, de ooglens wordt geleidelijk steeds minder doorzichtig. Dan verwijderen we de beschadigde lens en plaatsen een kunstlens. Tijdens de ingreep, die geen ziekenhuisopname vereist, worden druppels gebruikt om de pupil te vergroten en andere druppels zorgen ervoor dat de hoornvlies gevoelloos wordt. Er wordt een infuus aangelegd waarmee een lichte verdoving recht vooraf de operatie wordt toegediend, zonder dat het patiënt bewusteloos wordt. De hoofdpositie van de patiënt, die op zijn rug ligt, wordt met tape vastgehouden en hij wordt gevraagd recht voor zich uit te kijken.
De chirurg is dan de hoornvlies open te snijden met een opening van 2 mm, waardoor een ultrasone bron kan worden ingebracht die de ooglens uiteenbrengt en vermalen (het technische woord is "emulsificeren"). Door afwisselend het werk te doen, gaat de chirurg de lens aan, en zuigt dan de stukken op, tot de kamer volledig leeg is. Deze kamer is aan de achterzijde gescheiden van de glasachtige vloeistof in het oog, door een transparante membraan.
Tijdens de operatie wordt de patiënt gevraagd "de lichtbron te fixeren". Maar al snel, omdat de lens in stukken is gegaan en hij de buitenwereld alleen nog door deze stukjes ziet, ziet hij niet één licht, maar meerdere.
De chirurg plaatst dan de kunstlens, die opgerold is in een buisje met dezelfde diameter als een rietje. Daarvoor wordt de lens uitgezet, een lens met geheugen van vorm, die zich direct uitspant. Deze heeft de vorm van een lens met twee poten die zich dan uitstrekken in een excentrische beweging. Deze poten zijn bedoeld om de lens op zijn plaats te houden in het plekje dat eerder door de beschadigde lens was ingenomen.
De patiënt blijft een uur onder toezicht, tot de werking van de verdoving is verdwenen. Persoonlijk ging ik met de bus van Aix naar Pertuis, al was ik wel vergezeld door mijn vrouw.
Er zijn geen hechtingen nodig. De hoornvlies herstelt zich vanzelf binnen een week. De arts ondersteunt dit herstel met antibiotica- en ontstekingsremmende druppels. Tijdens deze periode is handwerk verboden (zie verder).
Wanneer deze ingreep nodig wordt, kies dan een goede chirurg. De operatie duurt slechts een kwartier voor het verwijderen en vernietigen van de lens, en nog een paar minuten voor het plaatsen van de kunstlens. Dit verleidt sommige chirurgen met weinig scrupules om "cijfers te maken" door de ingrepen te vermenigvuldigen, die zoals gezien zeer kort zijn, en daardoor te snel en onvoorzichtig uit te voeren, uit vermoeidheid en gebrek aan aandacht. Een van mijn vrienden werd zes maanden geleden slachtoffer van zo’n stakhanovist. De ingreep is simpel, mits uitgevoerd met een zeker handje. Anders ligt de fout bij een verkeerde plaatsing van de lens, snel en onzorgvuldig uitgevoerd. Dan moet opnieuw geopereerd worden. In elk gebied is dus een chirurg die de 100% fouten van collega’s goedmaakt.
Daarom heb ik liever direct met hem gewerkt.
Cataracte bestaat al duizenden jaren. Als er niets wordt gedaan, ontwikkelt het zich geleidelijk tot volledige doorzichtigheid van de lens, dus blindheid. Voordat men de verduisterde lens kon vervangen door een kunstlens, voerden artsen, ook al in de tijd van de oude Egyptenaren, een radicale ingreep uit: een naald werd in het oog gebracht en de lens werd naar beneden geschoven in de glasachtige vloeistof. De patiënt herstelde geen normaal gezichtsvermogen, maar kon in elk geval weer licht waarnemen.
Het idee van een kunstlens ontstond direct na de Tweede Wereldoorlog toen chirurgen, die jagers vliegers behandelden waarvan het plexiglas van hun cockpit was gesprongen, ontdekten dat deze mensen al jaren fragmenten in hun ogen hadden zonder daar last van te hebben. De conclusie was dat het oog dus een voorwerp van dit materiaal goed kon verdragen zonder een afstotingsreactie te ontwikkelen.
De techniek van het plaatsen van een kunstlens bereikte volwassenheid in de jaren zeventig. Sindsdien is deze techniek verfijnd. In plaats van de lens uit haar omhulsel te halen, wat een snede van meer dan 10 mm vereiste, kon het door middel van ultrasoon worden vermalen, waardoor de snede beperkt kon blijven tot 2 mm. Bovendien maakte de ontwikkeling van materialen met geheugen van vorm het mogelijk om de lens opgerold in een buisje te plaatsen, wat ook leidde tot een kleinere snede.
De technologie ontwikkelt zich wereldwijd in alle domeinen. Te vaak is het doel militair of uitsluitend winstgevend: OGM’s, nutteloze en zelfs schadelijke vaccinaties, afwijkingen van de voedingsindustrie, enzovoort. En hier hebben we iets dat alleen gericht is op het verbeteren van de levensomstandigheden van mannen en vrouwen, waarbij de levensverwachting ook indirect wordt verlengd. Niet meer kunnen zien, betekent jezelf terugtrekken, niet meer kunnen lezen, niet meer kunnen communiceren. Dus depressie en een verkorte weg naar de dood.
Ik heb twee weken gewijd aan het bouwen van een houten model dat laat zien hoe ik me de reconstructie van de Grote Piramides voorstelde. Ik moest staafjes en plankjes zagen tot ik een stijve hals kreeg. Maar het resultaat is toch een mooi object.

Ik kan nu de strip afmaken die ik had begonnen. Ik ga deze online zetten met het artikel dat ik in 2004 stuurde naar het Bulletin de l'Institut Français d'Archéologie Orientale, het klassieke "BIFAO", dat op de plek zelf het artikel weigerde "om gebrek aan filologische gegevens" (anders gezegd: "Op welk papyrus hebt u dit gevonden?"). We zullen zien of ik deze keer meer geluk heb. Daarvoor heb ik een pdf gemaakt met 95 afbeeldingen die de constructie van het model beschrijven, zodat liefhebbers het zelf kunnen nabouwen met staafjes van 2 cm x 2 cm en plankjes van 2 cm x 4 cm. Meer lijm en een handleiding voor het zagen onder 90° en 45°. Ik hoop niet dat Egyptologen die het artikel lezen, ook zo’n model zullen bouwen. Alleen door het object in handen te nemen, begrijp je het goed.
Het gaat dus om een omsluitende steenbaan, van hetzelfde materiaal als de eindafwerking (fijne kalksteen uit Tourah), die een centimeter nauwkeurige begeleiding van het werk mogelijk maakt. Een baan die dan lasten van 60 ton kan dragen (de zwaarste monolithen, die van het plafond van de koningskamer van de piramide van Cheops). Interessant is dat deze baan is opgebouwd uit een standaard "bouwkit" voor piramides, die elke farao erfde, wat het werk enorm versnelde. Bij de omzetting van deze baan naar afwerking was het alleen nodig om driehoekige blokken te verwijderen, zoals ze overal op het terrein van Gizeh te vinden zijn (ik had zelf foto’s gemaakt, een paar jaar geleden).

Dus 75% van de geplaatste steen vormt... de afwerking. De volgende 20% gaat naar de bouwkit van de volgende piramide en slechts 5% bestaat uit deze onbruikbare driehoekige stenen. Er blijft alleen nog een afwerking door slijpen over.
Het is jammer dat we tegenwoordig geen piramides meer bouwen. Anders zou ik nu waarschijnlijk in staat zijn om dit soort werk te leiden. In elk geval heb ik me met het model, dat nu in mijn woonkamer staat, goed vermaakt. Natuurlijk zou het chiquer zijn geweest met kostbaar hout en nauwkeuriger met een bandzaag. Zeg maar dat het een "Monsieur Bricolage-piramide" is.
Na genezing van de cataracte en afsluiting van de strip, terug naar kosmologie en astrofysica.