Criminële nalatigheden tijdens de Franse kernproeven
Het mislukte proef Béryl bij In Ekker (Sahara, mei 1962)
De bom gaf niet 20 kiloton, maar 50. De stalen deuren gaven mee
Op 1 mei 1962 voerden de Fransen een ondergrondse kernproef uit bij In Ecker in de Sahara. Pierre Messmer en Gaston Palewski, ministers, waren aanwezig (Messmer was op dat moment minister van defensie). Het schot vond plaats in een in een berg uitgegraven gang, in de vorm van een spiraal, afgesloten met beton en verstevigd met stalen balken. Er was een systeem aangebracht waardoor kabels met meetinstrumenten konden lopen. Bij de explosie gaf het afsluitingsmechanisme van de opening het toe en kwam er radioactief materiaal naar buiten. Deze foto’s zijn genomen enkele ogenblikken na de ontploffing.
In de voorgrond: waarnemers met camera’s, gekleed in de meest eenvoudige beschermingskleding. Twee hebben hun hoofd bloot. Ze zijn niet uitgerust met maskers. De wind blies de wolk terug richting de aanwezigen, waardoor een echte paniek ontstond. Messmer, die vanwege de warme temperatuur geen bescherming had willen dragen, vluchtte in de auto, maar zijn chauffeur liet het airconditioning systeem aan toen de auto door de radioactieve wolk reed. Beide ministers werden bestraald. Het exacte aantal slachtoffers is niet bekend, maar deze foto’s geven een idee van de omvang van de uitstoot.
Ik twijfelde of ik deze foto’s op mijn site zou plaatsen, omdat ze twee jaar geleden zijn ontvangen van een onbekende afzender. Ik wist niet of deze beelden nog steeds onder een verspreidingsverbod konden vallen vanwege defensiegeheim, meer dan veertig jaar na de proef van 1962, wat een voorwendsel zou kunnen zijn om mijn site te sluiten op grond van bepalingen in de LEN-wet. Maar het filmpje werd later in 2005 op France2 getoond tijdens een uitzending "Irradiëren voor Frankrijk". Hier zijn dus de beelden:
Er is iets misgegaan.....
Gelukkig ben ik uitgerust....
De berg, volledig verborgen achter de radioactieve wolk
Volgens Messmer zelf was er een spiraalvormige tunnel uitgegraven in een granieten berg. Meer precies: een spiraalvormige galerij die een rechte galerij van een kilometer lang afsloten, eindigend in een betonnen afsluiting. De afsluiting gaf het toe en een enorme massa radioactief puin werd uitgestoten. Messmer verklaarde dat hij bestraald was, maar leeft nog (hij is 89 jaar oud). Gaston Palewski overleed in 1984 aan leukemie. Messmer bevestigt dat Palewski altijd overtuigd was dat zijn kanker een direct gevolg was van de bestraling. De geprojecteerde documenten en getuigenissen tijdens die uitzending waren overtuigend. Of het nu de Sahara of Mururoa was: er werd geen enkele voorzorgsmaatregel genomen om de veiligheid van de militairen te waarborgen. Dit stond in schril contrast met de voorzorgsmaatregelen die voor burgers werden genomen die werkten voor het CEA. Bij luchtproeven in de Sahara werd een helikopter gestuurd om het "nulpunt" te overvliegen enkele minuten na de ontploffing, zonder dat deze was uitgerust met detectoren. Ook werd een tank gestuurd om over het door de vuurbol gevitrificeerde terrein te rijden, zonder dat hij was uitgerust met meetapparatuur en zonder dat de bemanning beschermingskleding droeg. Zoals Messmer, destijds minister van defensie, simpelweg opmerkte: "De Amerikanen en de Russen deden hetzelfde, dus deden wij het ook."
De piloot van de helikopter werd blind. Erger nog: na de ondergrondse ontploffing bij In Ecker werden gewone soldaten gestuurd om monsteren te nemen in de spiraalvormige tunnel. Die mensen leefden niet lang. Hun immuunsysteem was beschadigd, waardoor ze in een steriele omgeving moesten worden geplaatst en hun familie mocht hen niet benaderen. Tijdens de uitzending van France2, waar Messmer aanwezig was, zat ook de weduwe van een van die soldaten, die snel overleed. Zij vermeldde onder andere dat ze geen weduwenpensioen kon ontvangen, maar dat haar man "op 32-jarige leeftijd op pensioen werd gezet". Tegelijkertijd had een kolonel er sterk op aangedrongen dat het geheim absoluut moest worden bewaard "om redenen van nationale veiligheid". Deze arme vrouw vroeg tijdens de uitzending alleen maar dat de vermelding "dood voor Frankrijk" zou worden toegevoegd aan haar overleden man.
Op geen enkel moment stelde de journalist van France2 Messmer de vraag die had moeten worden gesteld:
- U was in 1962 minister van nationale defensie. U was dat al sinds 1960. U wist dus zeker alles over deze gebeurtenissen in 1962, nietwaar?
De vraag was veel zachter geformuleerd:
- Meneer Messmer, hoe reageert u op deze getuigenissen?
De weduwe van de overleden soldaat wist ook zeer goed hoe ze zich moest gedragen (anders zou haar toespraak zijn afgekapt bij de montage, zoals alle mijn toespraken die ik op televisie heb gedaan over de ondergrondse kernproeven). Over de verzoek om de vermelding gaf de voormalige minister deze reactie:
- Mevrouw, om die vermelding op het akte te krijgen moet de dood plaatsvinden tijdens een oorlog. Dat was hier niet het geval. Om het op de dienstverrichtingen van uw man te zetten moet de wet worden gewijzigd, wat niet in mijn bevoegdheid ligt.
Een soldaat die in Mururoa had gewerkt, getuigt:
- We waren geheel onbeschermd. Op een dag zag ik CEA-medewerkers komen om metalen onderdelen te reinigen aan de rand van het binnenmeer waar we aan het zwemmen waren. Ze droegen volledige pakken die hun hele lichaam bedekten, en maskers. Ze reinigden die onderdelen met een soort schuim dat de wind naar ons toe blies, drijvend op het water van het binnenmeer. Op geen enkel moment waarschuwden ze ons voor enig gevaar.
Kernproeven vallen onder defensiegeheim. Het was daarom onmogelijk om erover te spreken voor een termijn van 60 jaar. Adjudant-chef Jacques Muller, getrouwd en vader van vijf kinderen, 67 jaar oud, getuigt. Hij was drieëndertig jaar lang helikopterpiloot in de Alat, lichte luchtvaart van het leger. Hij was aanwezig bij deze mislukte proef, uitgevoerd nabij de basis van In Amguel. Sinds 1987 is hij blind en is hij ervan overtuigd dat deze afbraak van zijn gezondheid te maken heeft met zijn bestraling. Hij heeft getuigen gezocht en uiteindelijk wist hij Pierre Messmer, voormalig minister van defensie en aanwezig bij de proef, te laten horen in het kader van een onderzoekscommissie.
Getuigenis van Pierre Messmer, 5 december 1995:
Ik was aanwezig bij In-Amguel in Algerije tussen 16 april en 14 mei 1962 om kernproeven te volgen (...) Ik was vergezeld van meneer Gaston Palewski, ook minister van onderzoek. Er trad een incident op tijdens een ondergrondse proef (...) wat leidde tot een uitstoot van gassen en radioactieve stof (...) Meteen werden de blootgestelde personeelsleden teruggebracht naar de basis, en die avond werden alle aanwezigen op de site, inclusief de twee ministers, onderworpen aan de gebruikelijke ontsmettingsmaatregelen en een medische controle. De kleding werd verbrand. Ik herinner me dat 4 of 5 mensen naar het moederland werden geëvacueerd, maar hun toestand leek niet alarmeerend. Daarover kan ik u niets meer zeggen. Ik wil hierbij benadrukken dat alle nucleaire proeven uit die tijd nog steeds geheim zijn vanwege nationale veiligheid.
De voormalige minister van generaal de Gaulle zou later voor de camera’s van de TSR nog meer details geven over die dag van 1 mei 1962:
We stonden tegenover een extreem ernstige vervuiling (...) en de wind draaide plotseling in onze richting. Messmer gaat verder en erkent dat er "veel organisatiemoeilijkheden" waren en "een zekere paniek". Een getuigenis die precies overeenkomt met die van anderen die die dag aanwezig waren in In-Amguel, zoals Jacques Muller, maar ook Gaston Palewski. De voormalige minister van onderzoek, die enkele jaren later overleed aan leukemie, heeft altijd beweerd dat de ziekte die hem trof, een direct gevolg was van deze nucleaire ongeval.
Getuigenis van Jacques Muller (die destijds 25 jaar was):
We werden uitgenodigd om deze proef te komen bekijken. Het zou mooi worden, zo werd ons verteld. We droegen shorts en overhemden. Maar toen de ontploffing plaatsvond, sproeide een enorme horizontale vuurzee uit de berg, recht tegenover het commandopunt (...) ... Daar kan ik u zeggen dat de evacuatie van 1940 daarbij niets was. Het was volledige paniek, iedereen vluchtte weg.
Het filmpje toont een massa getuigenissen van nabestaanden van militairen die betrokken waren bij kernproeven, wat snel leidde tot hun dood door kanker. Een officier die was belast met het nemen van watermonsters, ondergedompeld op de plek van ondergrondse ontploffingen zonder beschermingskleding, is nu overleden aan kanker. Elders zien we piloot van "Vautours", tweemotorige vliegtuigen van de marine, die direct na de ontploffing door de radioactieve wolken moesten vliegen om monsters te nemen. Geen enkel meetapparaat voor radioactiviteit aan boord van de vliegtuigen, geen beschermingsmiddelen, behalve "zonnebrillen" om niet verblind te worden door de lichtflitsen. Wanneer de vliegtuigen landen op de vliegdekschip, hanteren de zeelieden ze met blote handen. De absurde situatie is overal.
Tegenover de getuigenissen van de bestraalde mensen speelt Messmer de verbijsterde:
- Het leek me vreemd dat soldaten niet dezelfde beschermingsmaatregelen kregen als burgers (...).
Gedwongen door vragen van de journalist geeft hij uiteindelijk toe:
- Ik geef toe dat in dit geval "zij" misschien iets onvoorzichtig waren.
Getuigenis over de Béryl-proef bij In Ecker: http://resosol.org/Gazette/1985/6768p02.html
Lijst van kernongelukken wereldwijd: http://fr.wikipedia.org/wiki/Liste_des_accidents_nucl%C3%A9aires
Alles is goed in het beste mogelijke militaire kernenergie. Het verslag van de senaatscommissie