Cinema Angela Luc Besson Jamel Debbouze

Dank u, meneer Besson

1 januari 2006

Ik ben twee keer naar zijn film Angela gegaan, geregisseerd door Luc Besson. De tweede keer nam ik een vriendin mee. Maar al op het grote filmcentrum Cézanne in Aix was de film al in zaal 4 vertoond. Midden in de kerstvakantie, geen rij, een zaal halfleeg. Ik heb het gevoel dat het publiek niet zo aansloot als bij het filmje van Jean-Pierre Jeunet "Het fantastische lot van Amélie Poulain". Het is waar dat dat filmje grappig en gek was. Mensen hebben behoefte aan lachen.

Het filmje van Besson is anders. Ik herinner me de adem van de zwarte-wit films uit de jaren vijftig, zoals "Groene weilanden" of "Mirakel in Milaan". Ik heb geen goede herinnering aan filmfans. Anderen zullen zich de regisseurs van zulke films herinneren.

Ik ga het thema van zijn film onthullen. Het kan me niet schelen. Het kan je misschien ertoe brengen om het te zien. Jamel Debbouze toont hier een volledig acteurstalent. Hij is niet grappig. Hier is hij ontroerend. Misschien begrijpen de kijkers dat niet. Ze willen graag etiketten plakken. Delon, die altijd een uitstekende acteur was, kon nooit uit de politiefilmpjes komen door dat. Jamel heeft een etiket van fantasie. Maar hier is een grote acteur die het scherm veroverd.

Aan het begin van de film is Jamel-André een volledig verloren man.

Slechte zakenvrouw, een beetje bedrieger, die overal geld heeft geleend van gevaarlijke mensen, die hem bedreigen om hun geld terug te krijgen. Aan het eind van de dag, geen oplossing gevonden, probeert hij zichzelf in de gevangenis te laten stoppen in een politiebureau "zodat het wat rustiger wordt". Een grote politieagent luistert, afwezig. Jamel probeert hem te raken:

*- Ik ben op mijn laatste benen. Begrijp je dat niet? *

En de ander antwoordt:

*- Is dat voor de versteende camera? *

Jamel eindigt op de rand van een brug in Parijs, besluit om zijn leven te beëindigen. Hij kijkt naar de hemel en zegt tegen God:

*- Is dat wat je wilt? *

Maar aan zijn linkerkant ziet hij een grote blonde vrouw, op hoge hakken, die ook naar het stromende water van de Seine kijkt. Ze ziet eruit alsof ze veel gehuild heeft. André zegt:

*- Hé, wat doe je? Waarom ben je hier? - Je ziet het toch. Voor hetzelfde als jij. *

En ze springt.

De kleine Jamel denkt niet na. Met zijn linksarm, die verkeerd is gevormd, altijd verborgen in een te grote mouw van een overhemd, springt hij ook, zwemt en redt haar leven. En nu zijn ze beiden op de oever, tegenover elkaar. De vrouw is een halve kop groter dan hij. Ze heeft een knap accent, ongekamde, rechte blonde haren en haar make-up is volledig gesmeerd. We weten niet waar deze actrice vandaan komt, waar Besson haar vandaan haalde. Ze heet Rie Rasmussen. Een Noors naam. Zweeds? Ik weet het niet meer. In "Reis naar het midden van de aarde" volgden de helden van Jules Verne de spoor van Aarne Saknudsen. Het lijkt erop. Ik herinner me dat we daar gingen, Jean-Christophe en ik, toen hij tien jaar was, om de ingang te zoeken die leidt naar het midden van de aarde. Op een dag vertel ik je dat. Ik scan mijn reisverslag. Ik heb ze allemaal bewaard. Terwijl anderen op de rand bleven, gingen wij naar beneden in de stinkende kraters, tot het diepst, om de ingang te zoeken.

Deze blonde actrice is uitstekend op alle punten. Ze heeft een fantastische aanwezigheid. En dat is niet eenvoudig, als je tegenover een klein genie staat zoals Jamel, dat talent uitstraalt door elke porie van zijn huid. Maar misschien is dat juist het genie van Besson, die een zeer grote regisseur is. Als je zijn scènes ziet, denk je dat ze perfect zijn. Ik vind dat dit film een meesterwerk is en dat mensen misschien niet beseffen dat het zo is. De verhaallijn, de dialoog, het spel van de twee acteurs: ik ben van begin tot eind meegegaan. Ik heb zelfs gelopen.

Mensen hebben misschien behoefte aan lachen. Het filmje van Jeunet was grappig, surrealistisch van begin tot eind, natuurlijk. Ik herinner me dat Rufus een nieuwe postkaart kreeg die zijn tuinman over de hele wereld reisde en herhaalde:

- Ik begrijp het niet...

Met Angela duwt Besson het een paar treden hoger. Hij neemt alle risico's, waaronder het grootste van allemaal: het hart van de kijkers raken, hen op een onbeschaamde manier storen, zonder seks, zonder geweld, zonder explosies van auto's, zonder mitrailleurgeratel, zonder tientallen doden, wat toch de formule is die tegenwoordig werkt. Besson, die in staat is om een leger van bijrollen te bevelen, maakt een auteursfilm, intiem. Misschien onthult hij zichzelf hier? Lachen doet ons tijdelijk vergeten de angst van onze tijdelijke levens. Wat Besson ons biedt is het volgen van een wonder. Jamel-André is volledig wanhopig, en de hemel zet een engel op zijn pad. Want deze vrouw is een engel en onthult snel dat hij dat is. Ze is gewoon op missie, om deze kleine André te helpen die zichzelf niet leeft, alleen maar domme dingen doet in zijn leven. Om hem te helpen zichzelf echt te zien: mooi van binnen, zacht, ontroerend, warm.

Er zijn meerdere acteurs in deze film, maar je ziet alleen de twee hoofdrollen, je hoort alleen hun dialoog, zonder lege momenten. Beiden zijn op gelijke voet. Jamel is al beroemd. Misschien is de magiër, Besson, de man die wonderen kan creëren. Hij doet me denken aan Knoum, de pottenbakker.

Ik onthul de verhaallijn, maar dat is om dat je de film moet zien, om dat je het tot het eind kunt genieten. De rol van Angela is om Jamel-André eindelijk zichzelf te laten zijn, de waarheid te zeggen, eindelijk waar te zijn, in plaats van alleen maar onzin te zeggen en alleen maar problemen te veroorzaken die steeds op zijn neus vallen.

Er is een belangrijke scène in de film. Angela en André zijn in de toiletten van een restaurant. Ze pakt hem bij de schouders en brengt hem naar een spiegel. En dan, langzaam, gaat de camera van Besson door de muur en komt tegenover hen te staan. Angela vertelt André dat niemand ooit heeft gezegd dat ze hem liefheeft. En om hem te laten zien hoe makkelijk dat is, zegt ze:

- Ik hou van je, André.

En Jamel-André antwoordt:

- Ik hou van je, Angela.

We zijn in zwart-wit door de hele film en dat moet ook zo zijn. Kleur zou ongepast zijn, want deze film is niet uit onze tijd. Het lijkt op René Clair. Hoofd, meneer Besson, de magiër.

Vanaf dat moment verandert alles. De bliksemschicht werkt. Het bestaat niet alleen in romans of films, ook al kennen veel mensen het nooit, alsof ze een natuurlijke bliksemstang hebben. De bliksemschicht is een irrationeel fenomeen dat je doorbreekt.

Het mechanisme begint te werken, waar Besson de onderdelen in beweging zet. Wat er gaat gebeuren, was niet op het programma. Deze kleine Jamel is zo knap, zo eerlijk dat Angela verliefd op hem wordt. Tijdens de reis leren we wie de engelen zijn. Ze weten niets van hun verleden. "Top secret", zegt ze. Ze worden op missie gestuurd. "Het planning" beslist. Wanneer hun missie is voltooid, vliegen hun vleugels uit en vliegen ze weg. Hun krachten zijn zeer uitgebreid. Ze kunnen asbakken laten zweven, harde kerels met een direct op de grond leggen, ze weten van tevoren de resultaten van alle paardenrennen, wat hen toelaat hun hotelrekeningen te betalen.

Angela benadrukt haar boodschap: waarheid zeggen, waarheid zijn. Ze heeft zelfs een gebaar dat tegen haar zal werken. Ze pakt de hand van André en legt die op haar hart.

*- Voel je dat daar? - Ja, omdat ik van je hou, Angela. En jij houdt ook van me. Houd je hand ook op je hart en voel. *

Ze voelt ook en haar blik wordt wazig.

Er is geen geheim. Liefde doet het hart kloppen, tot het hart breekt. Een hartaanval is niets in vergelijking. Als het niet klopt, is het geen liefde. Het is zo simpel en liefde kan niet met een kleine "a" worden geschreven, behalve in woordenboeken.

Het blijft aan André om zijn rekening te vereffenen met een laagbouw maffia, in een luxe hotelkamer. Angela heeft alles geregeld. Maar dit gezicht-tot-gezicht is secundair. De scène is elders. André maakt gebruik van deze kans om zijn gevoelens voor Angela te uiten, waarvan haar ogen vochtig worden.

De missie is afgelopen. Angela is verdwenen. André zoekt haar wanhopig.

Een brug, nog een brug.

- André, nu moet ik vertrekken. - Maar ik maak er niets van, Angela. Ik wil je, ik hou van je. - Ik... ik heb geen verleden... - Het maakt ons niets uit. Ik kan je een toekomst bieden. - Je begrijpt het niet. Mijn missie is afgelopen. Je zult een bedrijf opbouwen dat bloeit. Je zult een advocaat ontmoeten aan wie je drie kinderen zult geven. Ik kan zelfs hun namen aan je geven...

Het jasje van Angela scheurt. Twee grote witte vleugels vouwen zich uit, die beginnen te flapperen. Ze stijgt op, gaat over de brug. In "De nachtelijke bezoekers" was de duivel verliefd op de man die ze moest verliezen. Hier is de engel verliefd op de man die ze wilde redden. André aarzelt geen moment. Hij klampt zich vast aan de engel die opstijgt, overbelast. De vleugels van de engelen zijn niet gemaakt om twee personen tegelijk te dragen. Ze vallen opnieuw in de Seine.

Hij komt eerst boven en zoekt haar wanhopig. Maar zij zet ook voet op de oever. Haar vleugels hebben ... verdwenen. Aan het eind, tussen de eerste scène van de film en deze, kon het hele andere gewoon een illusie zijn, een filmwonder geweest. Maar het maakt niet uit, wat er belangrijk is, is dat het een wonder is. En geloof me, de enige dingen die in het leven echt zijn, zijn de wonderen. Het overige is om de lege momenten te vullen.

Terug naar Gids Terug naar de startpagina

**Aantal keer dat deze pagina is bekeken sinds 1 januari 2006: ** ---