Politiek, maatschappij, geschiedenis, revolutie

Hoe je bloemblaadjes van een paardenbloem afhaalt

24 oktober 2004

Vertaling: Stephanie Helle

Jean-Pierre Petit

Lezers uit mijn generatie herinneren zich zeker de film van Brigitte Bardot met die titel. Maar over die paardenbloem wil ik vandaag niet praten. Ik denk aan een vergelijking die me door een van mijn lezers werd voorgesteld: In Frankrijk en in vele andere landen trekken mensen de bloemblaadjes af van paardenbloemen. De overheidsautoriteiten bouwen langzaam alle onze vrijheden en sociale verworvenheden af. Omdat mensen niet meer solidair tegenover elkaar staan, kan geen partij of vakbond meer de individuen of werknemers in bedrijven beschermen. Alles lost stil op. Geen enkel bloemblaadje reageert wanneer het buurblad in de problemen komt, geen enkel bloemblaadje is zich bewust dat het zelf binnenkort het volgende slachtoffer zal zijn.

En aangezien er geen echte oplossingen te zien zijn, kan men simpelweg wanhopig worden. Arlette Laguiller laat zich regelmatig kiezen en houdt haar korte toespraken voor in een monotone jammerklacht. Ze praat over de “werkerspartij” en de “werkgevers”. Hoewel ze de ongehoord oneerlijke ongelijkheden in onze samenleving en de ondermijning van onze sociale rechten aan de kaak stelt, blijft haar politieke boodschap toch armzalig, onbestaand, net als die van allen die zich “links” noemen, of het nu kaviar op de linkerkant wordt gegeten of niet. Sommige toespraken herinneren aan het thema van de “zelfbesturing” van de sociale revolutionairen van 1968, de grootste onzin die ooit in de geschiedenis van onze samenleving is uitgevonden.

Nee, bedrijven werken niet als werknemers er de leiding over nemen. Communisme heeft ook niet gewerkt. Maar het geheel is natuurlijk veel complexer. Ook al was er in de Sovjet-Unie goede wil (en veel eerlijkheid), dan was dit in extreem autocratische vorm gebouwde rijk, een autocratie die Stalin zelf had uitgevonden, economisch verstikt, gedwongen door de VS om een defensiearsenaal te ontwikkelen dat het grootste deel van zijn bruto binnenlands product opat. De Sovjet-Unie had nooit genoeg middelen om zowel boter als kanonnen te kunnen kopen. Uiteindelijk stortte alles ineen als een kaartenhuis, en de Russen bewezen hun onvermogen om van het ene extreme naar het andere te gaan, van een van buitenaf geïsoleerde plan-economie naar een markteconomie. Het lijkt alsof ze van de ene dag op de andere alle tekortkomingen van ons economisch systeem hebben overgenomen, zonder tegelijkertijd genoegen te kunnen nemen met zijn weinige voordelen. En nu zitten de treinstations van Rusland vol jonge prostituees, de markten zijn propvol oude mensen die hun bezitting verkopen om te overleven. Het sociale zekerheidsstelsel van de Sovjet-Unie is vervangen door ellende.

En niet lang nadat Castro hen zonder pardon uit het land was gewezen, had de Amerikaanse maffia haar vroegere hoofdkwartier alweer heroverd. Mao’s China heeft de stalen stok van zijn belastingman geërfd. Daar strijdt de staat tegen de drugsinvasie door iedere bezitter van de kleinste hoeveelheid verdovende middelen simpelweg neer te schieten. China heeft de manieren van zijn jonge vrouwen hunkerende guruführer achter zich gelaten, een letterkundige die in zijn tijd met zijn beroemde efficiëntie wilde spelen als metaalwerker. Voor wie dit niet weet: hij had de boeren van China opgedragen om voortaan hun eigen staal te produceren in de hoogovens van hun dorpen. Aan de andere kant van de wereld speelde Stalin landbouwonderzoeker en besloot direct na de oorlog dat zijn volk de oogstopbrengsten spectaculair kon verhogen als de velden dieper dan een meter werden geploegd door tanks die als tractors waren omgebouwd. Als gevolg van deze politiek bleven de velden van hele regio’s jarenlang onvruchtbaar, omdat de vruchtbare bodem nu een meter onder de oppervlakte lag en de zaadjes bovenaan niet meer reageerden.

In de Arabische landen profiteren religieuze leiders van de angst en presenteren hun schapen de sharia en de burka als reddingsvest, tegenover de steeds duidelijker wordende morele verwarring in de westerse landen. Deze strategie heeft het voordeel dat ze eenvoudig te begrijpen is, ook al is de aangeboden oplossing al meer dan duizend jaar oud. Bovendien biedt deze wereldvisie een oplossing voor elk probleem. Ze levert een sterk gereguleerd, goed gedefinieerd levensmodel, een ultra-stabiel sociaal systeem dat alle ongelijkheden aanvaardt en antwoorden biedt op de bestaansangst van de mens. In deze wereldvisie is alles voorzien. Terwijl mensen in het Westen hun somberheid bestrijden met antidepressiva, muren bouwen of blindelings raketten afvuren volgens een ander bijbels gebod, de wraak, wordt aan de verloren zielen aan de andere kant een andere redding aangeboden: zelfmoord, met ondertekende garantie voor heiligspreken in het hiernamaals. Maar natuurlijk sturen de politici nooit hun eigen kinderen naar de strijd, noch in de Arabische landen noch in de VS. De dood was en is altijd bestemd voor de armen.

Het fenomeen van islamitische fanatisme wordt zelfs geleidelijk een politieke kracht van internationale betekenis. De acties van de kamikaze zijn onvergelijkbaar effectief. Men zou ze de “atoombom van technologisch achtergebleven volken” kunnen noemen. Tegenover hen zijn de met lasers en thermonucleaire wapens uitgeruste, door spionagesvliegtuigen ondersteunde en met GPS-geleide bommen bewapende cowboys volkomen machteloos. Zo’n situatie hebben we nog nooit op onze planeet gehad. Het is historisch opmerkelijk. Zelfs de Europese landen lijken strohopen die elk moment kunnen vlam vatten. Je hoeft maar naar de Algerijnse oorlog te kijken om te begrijpen hoe snel een bepaalde situatie kan ontbranden. Na de eerste bomexplosie zullen de rechtse partijen hun tot nu toe sluimerende gif halen. Wie zal de eerste bom laten ontploffen? Goede vraag! Wie trekt de touwtjes? Wie organiseert de eerste golf zelfmoordaanslagen in dit of dat Europese land? De religieuze leiders of... de Amerikanen zelf, omdat ze willen dwingen dat de Europeanen deel nemen aan het Amerikaanse kruistocht “tegen het terrorisme”?

Hebben de Amerikaanse vleermuizen door een tegen zichzelf gerichte, volkomen machiavellistische aanslag op die beroemde 11 september, transparant als pijpensap, de dingen versneld? Was dat een goed doordacht politiek schaakzet om daarna vrij spel te hebben en prachtig te verdrinken in onoplosbare en menselijk catastrofale situaties? Irak herinnert aan de terugtrekking van Rusland. Historisch gezien zijn deze twee situaties vergelijkbaar. De wetenschap biedt ook geen oplossing, en omdat ze nauw samenwerkt met de militair-industriële lobby’s (die samenwerking is tegenwoordig haar belangrijkste “onderzoek en ontwikkeling”) heeft ze zichzelf geïntegreerd. Ze dient vooral om winstmarges te verhogen, machtsstructuren te versterken, monopolies te bevestigen, in volledige verantwoordelijkheidsloosheid, zichtbaar in het avontuur van genetisch gemanipuleerde planten en vele andere aangelegenheden. Af en toe vragen de gewone mensen de grote priester van de wetenschap, baardige mannen met riemen of lichamen die op wielen bewegen, die zich gedragen als gurus en de gewone mensen... het grootste onzin verkopen, door te verwijzen naar theorieën die “pas over een paar eeuwen nuttig zullen zijn” omdat “die theorieën te vooruitstrevend zijn”, en door te spreken over de “TOE-theorie” (theory of everything). Het hele theater is schokkend.

Ik heb ook geen oplossing te bieden. Dat moet ik helaas simpelweg vaststellen. Wat iemand tot wanhoop kan brengen, is het gedrag van onze media. Wat zijn nu precies de media? De definitie van Larousse is vaag. Daar staat “verspreiding van een massacultuur”. Maar de media zijn in werkelijkheid veel meer. Onze media zijn de ramen waardoor de nieuwsdeskundigen ons moeten informeren, ons moeten tonen wat er in andere landen en in de rest van de wereld gebeurt. In werkelijkheid worden we overspoeld met verhalen over overreden katten om ons nog meer te doen domineren. Elke dag horen we van allerlei onbeduidende gebeurtenissen, om zo steeds meer af te leiden van de echt belangrijke gebeurtenissen in onze wereld. Het echte belangrijke wordt dan in een paar minuten afgehandeld. Arte is de “alibi-zender”, waar de “grote thema’s” worden aangepakt, waar half eeuw oude gebeurtenissen zonder pardon worden aangeklaagd, om zo mooi af te leiden van wat onder onze ogen gebeurt, in onze tijd.

Dan kan men zich afvragen of onze nieuwsdeskundigen niet zijn veranderd in deskundigen in valsberichtgeving, bewust of uit aanpassing. Ik weet niet of er nog Fransen zijn die geloven in hun media, in de informatie op hun scherm, in de teksten in de kolommen van hun kranten (wist u al dat Figaro en Express toebehoort aan Serge Dassault?). Ik las onlangs een editie van “Le Monde” (Dassault heeft wanhopig geprobeerd om deze persorganisatie onder zijn hoede te krijgen. Maar toch, wie is eigenlijk de eigenaar van deze krant, wie gelooft er nog dat dit persorgaan objectief is?). Ik denk dat het de editie van 19 oktober 2004 was. Een hele pagina was gewijd aan de voortgaande armoede in Frankrijk. Meer en meer werklozen, mensen die het einde van hun recht op werkloosheidsuitkering bereikt hebben, daklozen, uit hun woning gezet omdat ze de huur niet meer konden betalen, hoogverschuldigde mensen. Enzovoort. Een hele pagina over dit onderwerp. Maar een belangrijk fenomeen van onze tijd werd buiten beschouwing gelaten, een vrij nieuw probleem dat echter explosief aan belang zal winnen: “verplaatsing” genoemd. Zeer mooie benaming, goed gekozen. Om zo’n woord te vinden, zo mooi neutraal, moest men een “communicatiespecialist” inschakelen. Dit woord lijkt zo onschuldig, terwijl het zo veel toekomstig ellende bevat, oneindige wanhoop. Een Europees wetgevingspunt is aangenomen, zegt mijn vriend Jacques. Om “te verplaatsen” te mogen, hoeft een bedrijf nu niet eens meer in moeilijkheden te zitten. De “verplaatsing” is toegestaan als het het bedrijf een concurrentievoordeel oplevert.

In een boekwinkel zag ik boeken die Europa prezen, “omdat we een sterk Europa kunnen bouwen om de Amerikanen te weerstaan”. Dat herinnert me aan een gedicht van Prévert: Die in de kelder ballpointpen produceren, waarmee anderen dan schrijven dat alles in orde is.

Globalisering maakt me bang. Toen het ging over hoe de Oost-Europese landen met “ons mooie Europa” zouden versmelten, had ik me voorgesteld dat grote hoeveelheden Poolse ingenieurs naar Frankrijk zouden verhuizen en dezelfde werkzaamheden zouden uitvoeren voor veel lagere salarissen dan wij. Ik had niet gedacht dat het zelfs niet nodig zou zijn om deze ingenieurs, technici en Poolse arbeiders in ons land te laten komen, en dat men simpelweg de “bedrijven moest verplaatsen”. Er ontbreekt altijd aan fantasie.

Herinnert u zich de robottechnologie? Men zei dat we op weg waren naar een “vrijetijdsamenleving”. Mensen zouden niet meer hoeven werken, de robots zouden het voor hen doen en wij zouden met onze duim tegen de zon kijken. In werkelijkheid blijkt dat deze robottechnologie, ook al heeft ze de productiviteit verhoogd door arbeiders in te stellen die nooit zullen protesteren, geen sociale zekerheid nodig hebben, geen slaap, geen vakantie, miljoenen mensen werkloos heeft gemaakt, zoals destijds de Lyonse zijdearbeiders, de textielarbeiders, die na de uitvinding van de weefmachine op straat werden gezet. De werkloosheid wordt betaald door “algemene sociale bijdragen”, met een steeds stijgende tendens.

Herinnert u zich het werk voor het scherm? Men had ons gezegd dat “wij niet meer naar de werkplek hoeven te gaan om te werken. We zullen vanuit huis werken”. Toen de arbeidsplaatsen van de eenvoudige industriebedrijven verdwenen, zeiden mensen: “we worden een dienstverleningsmaatschappij”. Fout! De mogelijkheid waar ik niet aan had gedacht, is dat het personeel van een bedrijf ook “verplaatst” kan worden, inclusief en vooral dat van de dienstverlenende bedrijven. Ik zag een rapport over medewerkers in Roemenië die vanaf hun scherm voor een Frans bedrijf werken, voor een derde van ons salaris. En deze mensen waren er erg blij mee. Is dat niet geweldig? Begrijpen we eigenlijk wel wat er onder onze ogen gebeurt? In Oost-Europa kosten de mensen maar een derde van ons, in India of China slechts een cent of twintigste. Een van mijn vrienden heeft een klein bedrijf. Hij zei onlangs tegen mij: “60% van de productiekosten van onze producten zijn salarissen. Ik zeg je één ding: volgende maand heb ik een afspraak in Tsjechië. Dat is geen gebrek aan eerlijkheid. Of ik verplaats of ik moet sluiten”. Iemand heeft me eens gezegd: “Je zou een sticker op de producten kunnen plakken: ‘Gemaakt met Franse arbeidskracht’.” Maar wie zou dat doen? Bij het onderwerp verplaatsing zijn snel alle bedrijven het eens. De voordelen zijn te groot en het fenomeen is al te sterk geaccepteerd. En bovendien, wat is er tegenwoordig nog “100% in Frankrijk geproduceerd”? Niets. De tomaten komen uit Spanje, de schroevendraaiers uit Duitsland, en de processoren worden in Azië geproduceerd. Als je Tsjechen, Poolse of Chinese arbeiders laat werken, kun je je eigen zakken vullen.

Waar leidt dit alles toe? Welke politicus kan ons nog vertellen dat we een bepaalde richting zijn ingeslagen? In een liberaal systeem verplaatst kapitaal en productiemiddelen zich naar de plaatsen waar de hoogste winstmarges zijn, dat wil zeggen naar delen van de aarde waar de sociale zekerheid het laagst is. Dat hoort bij de logica van dit geheel. Aangezien globalisering het mogelijk heeft gemaakt om praktisch alle activiteiten te “verplaatsen”, inclusief dienstverlening, dankzij internet, wordt het levensniveau van arbeiders naar beneden gedrukt en stijgen de inkomsten van de “nieuwe rijken” of “oude rijken” brutaal, en deze mensen worden nog rijker dankzij hogere winstmarges en lagere belastingen.

Nu zien we wat er met onze democratieën gebeurt, die al sinds lang een totale bedrog lijken. Wat kunnen we daar nu aan doen? Praktisch niets. Er is geen politieke alternatief, alleen een keuze tussen twee kwaden. De arme landen zullen daar baat bij hebben. China ontwaakt, en dat had Pierrefitte al voorspeld in zijn succesboek “De dag waarop China ontwaakt”. Een miljard mensen hebben dorst naar consumptie, reizen, een stijgend levensniveau. En de gebeurtenissen zullen lijken op die in verbonden vaten. De arbeiders uit de “rijke landen”, waar wij wonen, zullen de rekening moeten betalen en deze zal oneindig hoog zijn. Volgens een grote werkgever zou het zo zijn: “We gaan verplaatsen tot de Franse arbeiders akkoord gaan met Poolse lonen.” Een vriendin van mij is richting-specialist in een collège, niet ver van Parijs. Onlangs plaatste ze een advertentie in de krant om een tuinwachter in te huren, een eenvoudige tuinwachter (“Sta in een rij met je klasgenoten”). Voor het sollicitatiegesprek kwamen afstudeerders met een vijfjarig studieprogramma. Ze vroeg: “Waarom solliciteert u?” Antwoord: “Dat is beter dan werken op een productielijn, en hier zien we tenminste een paar mensen.” Teken van de tijd. Alles zal binnen een paar jaar volkomen gewoon zijn. Hoe reageert onze regering daarop? Chirac heeft besloten “arbeidscentra” in te voeren. Niemand in onze media heeft de moed om erover te praten. Ze amuseren ons met tv-spelletjes. In deze spelletjes “winnen” mensen ( “Nu zullen we eens zien hoeveel je wint”). Onze jongeren kijken naar “Star Academy” en dromen van gemakkelijke wegen uit hun troebele situatie, van beroemd worden, van makkelijk geld verdienen. Precies dat fascineert ons: al die “beroepen”, die voor iedereen open lijken. Zingen, op een voetbal trappen, komedie spelen. Ze tonen ons het bedrog van het tv-shopping. Alles wat mensen zou kunnen doen nadenken, verdwijnt uit de media (de nieuwste wetenschappelijke uitzending E=M6 wordt nu alleen nog gesponsord, in “spelletjes”-format. De lezers, de televisiekijkers, zijn te vergelijken met paniekerige passagiers van een zinkend schip. Ze zien dat mensen uit de eerste klasse naar de luxueuze reddingsboten rennen, echte “reddingsjachten” (in alle pershuizen ligt de tijdschrift Yachting uit, met een grote keuze aan reddingsbootmodellen voor de rijken). Maar voor de passagiers van het midden-deck is niets voorzien. Deze voelen alleen dat het schip scheef gaat liggen en zinkt, terwijl op het achterdek het orkest “Nader tot U mijn God” speelt en een felgezinde paus nog steeds strijdt tegen condooms.

De consumptie van antidepressiva neemt toe. Maar waarom? Waarom willen al die mensen zich met drugs verdoofen? Is het leven niet geweldig?

Ik heb een nieuwtje gehoord. De Israëli’s hebben tien dagen geleden een levering van tweeduizend door GPS geleide, zelfcorrigerende bommen ontvangen, die hun doel op enkele meters nauwkeurig kunnen raken. De pers begint erover te schrijven, meer daarover aan het eind van dit artikel. Deze ontwikkeling heeft haar logica. De Amerikanen zitten volledig in de modder in Irak. Omdat ze zich de vrijheid hebben gegund om alleen te handelen, hebben ze de geloofwaardigheid van de Verenigde Naties volledig verwoest en zijn hun besluiten nu slechts nog papieren restanten. Niemand gelooft nog een seconde lang in het bestaan van “massavernietigingswapens” in dat land, het voorwendsel voor de inval. De inval had in feite een heel ander doel. Irak heeft grote olievoorraden. Irak was het enige land dat in staat was geweest om de prijs van ruwe olie te verlagen door een massale verhoging van zijn eigen aardolieproductie. Op die manier konden de Irakezen druk uitoefenen op de Saoedische regering, die overal ter wereld koranlessen financiert, en ook alle islamitische extremisten. Ben Laden is Saoeds. De Saoedse koninklijke familie heeft het land al lang niet meer onder controle. Er was nog maar één wapen over: olie, en achter dat wapen de Amerikaanse zweep, in de vorm van Aramco. Maar alles is nu voorbij. Welk land kunnen de VS nu bedreigen? Waar is die dominostrategie waarin werd voorspeld dat door de destabilisatie van Irak alle andere Arabische landen mee zouden gaan? Oom Sam zit in de problemen.

Door aanslagen op olieleidingen daalt de ruwe olieproductie. En dan stijgt de olieprijs. En door een nieuwe willekeur van onze economie daalt de dollar. Dan kan Amerika grenzeloos exporteren en worden de westerse economische systemen hierdoor dubbel gestoord. Maar wat de Saoedi’s betreft, die nu plotseling hun zakken vol kunnen vullen, is het effect van de hele manipulatie precies het tegenovergestelde van wat men had gehoopt. Geniaal! Bush en zijn groep hebben zich per ongeluk tot aan de schouder in het oog gestoken. Wat moet er nu gebeuren? In Saoedi-Arabië invallen? Speciale eenheden met parachutes neer laten op Mekka en dreigen de Kaaba in de lucht te jagen? In het Pentagon is dat zeker in overweging genomen.

Sinds de Tweede Wereldoorlog hebben we nog nooit in zo’n rotzooi gezeten. Vroeger leefden we met het risico van de Koude Oorlog. Toen kwam de raketcrisis op Cuba. We hebben de beelden nog eens bekeken, waarbij de commandanten van de Russische onderzeeërs verklaarden: “Ja, we hebben thermonucleaire torpedos in onze silo’s.” Maar tegenwoordig is het risico van een andere aard. Nu de Berlijnse Muur zich slechts nog in stukjes in musea voor moderne kunst bevindt, is de economische oorlog uitgebroken. Die brandt aan alle kanten. China is een bruisende en ijverige mierenhoop, met exponentiële ontwikkelingsmogelijkheden. In de sportzalen van het land leren honderden Chinezen door het schreeuwen van nationale slogans vreemde talen. Ze zullen ons voor de opiumoorlog moeten betalen, duur betalen.

Dus kunnen de VS niemand meer bedreigen. Hoe kunnen ze nu in een ander land invallen? Met welke troepen, welke soldaten? De arme mensen die hopen op Amerikaans staatsburgerschap, beginnen te begrijpen dat je in dit kleine spelletje simpelweg domweg neergeschoten kunt worden. Daarop besluiten de Iraanse leiders zich bezig te houden met isotopische verrijking. Met andere woorden: ze werken aan de eerste atoombom van de Arabische landen. Niet de eerste van de moslimlanden, want Pakistan heeft al een eigen. Maar die worden door India in bedwang gehouden. India heeft er ook een en is bereid om er een af te werpen als Pakistan hoest. Iran heeft al raketten met een bereik dat voldoende is om Israël te raken.

De Israëli’s hebben al in oktober gewaarschuwd: Als binnen vier maanden, dus in februari, niemand de voorbereidingen van de Iraanse bommen stopt, zullen zij zelf de Iraanse nucleaire installaties vernietigen, met behulp van door GPS geleide bommen die hun doel op de meter nauwkeurig raken tijdens de afdaling. Deze mensen maken geen grapjes. Ze hebben Osirak, de door de Fransen gebouwde kernreactor voor... Saddam Hussein, al eerder vernietigd (dezelfde Fransen hebben trouwens Iran geholpen met kernenergie). Maar wat kan men daar nu aan doen? Wie kan Iran verbieden om verder te werken aan hun grote werk? De VS, de Verenigde Naties?

Je zou kunnen denken dat je in Monte Carlo bent. Welke scenario’s zijn nu mogelijk?

• Ze begrijpen dat de Israëli’s hun dreigement zullen uitvoeren, geven de Iraanse leiders op het laatste moment toe – Of niet?...

De Israëli’s hebben geen keuze. Natuurlijk vervoeren ze hun kernwapens in hun kruisende onderzeeërs in de Middellandse Zee. Ze hebben hun “verdedigingsmiddelen”. Er wordt gezegd dat ze 200 thermonucleaire koppen hebben. Maar hun land is zo klein dat het met een paar bommen eenvoudig van de kaart kan worden geveegd. De verleiding is groot. Maar goed, als dat zou gebeuren, zou een Israëlisch onderzeeër een raket rechtstreeks in het centrum van Mekka afschieten en dan zouden ook de verschillende grote Arabische steden van de kaart zijn gewist.

Welk scenario gelooft u? Het is mogelijk dat in februari de derde wereldoorlog begint. Maar misschien ook niet. In deze onzekerheid, ga naar de volgende kerk en steek een kaarsje aan. In deze stemming bevind ik me op dit moment. Ik heb geen andere idee. De vraag die nu de Franse media bezighoudt is de oprichting van een betaald homoseksueel tv-kanaal met vier pornofilms per week. Patrick Sébastien vertelt over een van zijn vriendinnen die een bordelen heeft en voegt eraan toe: “de politici behoren tot de perversen”. Werkelijk spannend. Kun je je een kleine moslim voorstellen die zo’n soort programma in zijn woonwijk bekijkt? De impact is eenvoudig samengevat. Onze westerse samenleving verbrokkelt. En wat doen mensen in een samenleving die zichzelf verbrokkelt? Of laten ze zich helemaal gaan, duiken ze weg in depressie, drugs, alle mogelijke drugs, of zoeken ze naar “zekerheden”, een “sterke kracht”, “energieke wetten”. In deze tijd zie ik slechts drie mogelijkheden:

1. Je kijkt elke avond TF1 (het eerste Franse tv-kanaal), verhoogt langzaam de dosis en vult jezelf tegelijkertijd met Prozac.

2. Je wordt een fanatiekeling, aan de ene of andere kant.

3. Je probeert zelfstandig te denken (dat is het moeilijkst).

Op mijn website praat ik over de dood van mijn vriend Jacques Benveniste, die “ter plekke vermoord is”, aan de frontlinie van de wetenschappelijke dictatuur, het onzin, de irrationaliteit, het egoïsme en de domheid. Ik heb mijn lezers gevraagd een brief naar zijn laboratorium te sturen. Een eenvoudige daad. Reactiegraad: 1%. Gelijkgiltigheid? Nee, verzadiging. In Frankrijk verdrinken mensen in hun problemen, hun zorgen. Ze zijn volledig in de war, wanhopig, worden passief. Ik denk dat ik begin hen beter te begrijpen. Ik weet niet of ik ooit nog eens 20 wil zijn. Vaak zeggen we tegen elkaar onder vrienden uit mijn generatie: Als we met 45 jaar verjubelen, wat zouden we dan doen? Niemand heeft daar een antwoord op. Dat herinnert aan de beroemde zin:

God is dood, Marx is dood en ik voel me ook niet erg goed.

Aantal bezoeken sinds 28 november 2004:

Terug naar Gids Homepage