Bir sanat eseri hikâyesi
ABD eski Savunma Bakanlığı Müşaviri David Ellsworth ve ben, bir videoya yakınlaştırma yaparken meydana gelen bir hızlanma etkisiyle kandırıldık.
8 Aralık 2010
Yerel kanal KCBS, birkaç saniyelik bir video belgeseli gösterdi. Bu belgede gökyüzüne yükselen bir nesne, arkasında bir iz bıraktı. Görüntüdeki görünür hareket, "hızlanma" etkisiyle bir füzenin fırlatılmasını andırıyordu. Bu sonuca, eski Savunma Bakanlığı Müşaviri David Ellsworth ve ben de vardık.
"Contrail Science" adlı, hataların çözülmesine ayrılmış bir siteye:
şu adresi bulunuyor:
http://contrailscience.com/los-angeles-missile-contrail-explained-in-pictures
Bu belgeye bakmadan önce, KCBS kanalının gösterdiği videoyu yeniden inceledim. Bu video, David Ellsworth (ve beni) bir füze fırlatımı sahnesiyle karşı karşıya bırakmıştı. Arkadaşım Charpentier de aynı sonuca vardı. Sadece birkaç saniyelik bir sahneyle karşı karşıya kalmıştık; toz füzesi gibi görünen, gökyüzüne doğru hızlanan bir nesne.
Bu birkaç saniyelik belgede ne görüyorduk? Önce bir yakınlaştırma. Sahneyi hayal edelim. Bir kameraman, bir helikopter içinde, bir şeyi kaydetmeye çalışıyor. Güneş batmış, ama hâlâ uzak veya yüksek yerde bulunan bulutları aydınlatıyordu; cirrus bulutları. Helikopterin üzerinde, düşük yükseklikte (genellikle 600 ile 1300 metre arasında) bulunan strato-kümülüs bulutları vardı. O gün bu strato-kümülüs bulutları 1000 metre yükseklikteydi (sayfanın sonunda hava durumu verileri analiz edildi). Helikopter düşük bir yükseklikte dolaşıyordu çünkü ekip yerdeki bir sahneyi arıyordu. Belki de 300 metre yükseklikteydi; bu strato-kümülüs bulutlarının altında, bu bulutlar zaten gölgede kalmıştı. Bunu şu görüntüye döktük:
Aşağıdaki çizim, optik olarak "üstte görünen" bulutların aslında çok karanlık olduğunu açıklar.
Bu yüzden kameraman şunu gördü:
Hemen, herhangi bir görüntü alıcı yaptığı gibi, nesneye odaklanmak için yakınlaştı. Ve bu videoyu elde etti.
KCBS kanalı tarafından yayınlanan video
Seyirci (Ellsworth, ben veya siz), görüntüde görünen cirrus tabakasına göre kendini yönlendirir. Yakınlaştırma, görüntüyü çok hızlıca büyütür. Optik illüzyon: nesnenin "hızlandığını" hissettirir, oysa bu tamamen yanlış bir izlenimdir. Bu nesne gökyüzünde hareketsiz değildir; ortalama bir yolcu uçağı kadar bir hızla hareket eder. Ancak yakınlaştırma bu hız izlenimini yaratır ve hepiniz bu tuzağa düşersiniz (itiraf etmeliyim, bu kadar ikna edici bir şeyi görmek mümkün).
Yakınlaştırma nedeniyle meydana gelen optik illüzyon. Gaz dumanı ekranı kaplar, uzamış gibi görünür. Nesne hızlanır, gökyüzüne sıçrar gibi görünür.
Yakınlaştırma sona erer. Kameraman, nesneyi tam çerçeve haline getirir.
Yakınlaştırma sona erer. Açısal hareket durur, ancak kameraman (ve izleyici) nesnenin "fırlatılan füzeyle birlikte hareket ettiğini" hisseder.
Illüzyon mükemmel. Bu etkinin ilk kurbanı muhtemelen kameraman kendisiydi. Televizyon ekibi, füze fırlatımlarını değil, yukarıdan görülen olayları kaydetmeye alışkındı. Ekibin bir haber elde ettiğini düşündü. Ana görüntüyü birkaç kez tekrar izledi ve "bu bir füzedir" dedi, ama buna bir uzman görüşü gerekiyordu. Ellsworth, eski Savunma Bakanlığı Müşaviri. Hemen ona koşuldu. Bu birkaç saniyelik görüntüyü görünce, aynı sonuca vardı. Ek olarak, bu büyük bir tesadüf yığını içinde, uçağın gövdesindeki güneş ışınlarının yansıması, tüpten çıkan ışık gibi görünmesini sağlıyordu!
Sahne günün haber başlığına döndü. Diğer kanallar tarafından tekrar alındı, altın gibi satıldı. İzleyici sayısı patladı: İnternet çılgına döndü. Askeri birimler tamamen şaşkına döndü.
Bir çok kişi bu tuzağa düştü, biz de dahil. Amerikalı bilim insanı Michio Kaku da aynı şekilde, sadece videoyu değil, aynı anda başka bir kanalın kaydettiği ikinci bir görüntüyü de, birer birer analiz ederek, nesnenin hızının aslında ne kadar olmadığını fark ettiğinde, bu hatayı fark etti.
Bu söylenti, en yüksek seviyeye ulaştığında, Ellsworth ve benim sahip olmadığımız, başka bir televizyon ekibinin kaydettiği bu başka videoya erişebilenler oldu. Onlar farklı bir mesafede çalışıyordu. KCBS helikopteri kıyıya yakınken, onlar sahneyi daha uzak mesafeden izliyorlardı ve muhtemelen daha yüksek bir irtifada uçuyorlardı; bu da strato-kümülüs bulutlarının neredeyse onların seviyesine gelmesine veya en azından görüntüde yeterince yükseğe çıkmasına neden oldu, böylece gizemli izin görüntüsünü engelleyen şey bu bulut oldu.
Çeviri: Helikopter birkaç dakika boyunca kaydına devam etti. Nesne çok hareket etmedi (bir füzenin yapacağı gibi değil).
Helikopter mi? Hayır, başka bir kanalın helikopteri! Öne çıkan bulut, KCBS'nin kaydettiği izin yolunu kesen bulutla artık hiçbir ilgisi kalmadı. Kameraman ise yakınlaştırmadı. Böylece Ellsworth, Michio Kaku ve beni yanıltan "hızlanma etkisi" artık yok oldu. Başka bir referans çerçevesinde, nesne hareket etmiyor, ya da çok az hareket ediyor. Bu yüzden artık bir füze gibi görünmüyor. Füze, böylece gökyüzünde bu kadar uzun süre sabit kalmaz. Eğer Ellsworth bu görüntüleri, diğerlerini değil, görmüş olsaydı, bilinen sonuçlara ulaşmazdı. Gerçekten, bir füze fırlatımı, bu tür bir görüntüye oldukça benzer. Bazıları doğrudan ilerler, ama bazıları denizaltıdan fırlatılır ve uygun yörüngeye girmek için önce sallanır; bu da roketin yörüngesinin eğrilmesine neden olur, çünkü roket uzay mekiği gibi hareket eder. Bir uzun menzilli füze, balistik uçuş yapmak için en kısa sürede yatay hız bileşenini kazanmak ister. Uzay mekiğinin fırlatılmasını izlerseniz, onun da çok hızlıca yatay hale geldiğini görürsünüz. KCBS kanalının sunduğu görüntüde de aynı şey vardı, ama bu başka bir perspektif etkisinden kaynaklanıyordu. Kısacası, bir dizi etki bir araya gelerek illüzyonu yarattı.
Bir füze fırlatımı çok hızlı bir şekilde gerçekleşir. Gökyüzünde bu kadar uzun süre sabit kalmış bir nesne, kesinlikle fırlatılmış bir uzun menzilli füze olamaz.
Bu video belgeselinin devamı:
Çeviri: Daha sonra, nesnenin arkasında artık iz bırakmadığını fark ederler ve eski izin üzerinde, rüzgârın dağıttığı bir karanlık nokta olarak görünürler.
Kameraman, yakınlaştırmaya karar verir ve gökyüzünde hareketsiz duran, altındaki küçük bir dumanı olan oldukça garip bir füze görüntüsü yakalar.
Çeviri: O zaman bu karanlık noktaya yakınlaşırlar ve bunun yüksek irtifada uçan bir uçağın kondansasyon izine oldukça benzediğini, ama hâlâ çok uzakta olduğunu, bir uçağı ayırt etmeye yetecek kadar yakın olmadığını görebilirsiniz.
Uzun menzilli bir füze, motorunu kapattıktan sonra gökyüzünde asılı kalır mı? Mümkün değil. Ama Ellsworth bu görüntüleri görmemişti. Bunlara bakmak, bunun bir füze olmadığını, yakınlaştırma etkisinden kaynaklanan bu (korkunç) illüzyonun nereden geldiğini anlamak için yeterlidir.
Araştırmaya devam edenlerin yapması gereken son şey, suçluyu bulmak: gökyüzünde bu garip kondansasyon izi bırakan uçak. Bu saatte iki olası aday vardı: UPS 902 seferi ve AWE 808 seferi. Bölge radarları bu seferlerin yörüngelerini kaydetti. Bu yüzden bunların 3 boyutlu görselleri oluşturulabilir.
Hawaii'dan gelen UPS 902 ve AWE 808 seferleri
Aşağıda, UPS 902 seferinin yaklaşım yörüngesi daha yakın bir açıdan gösteriliyor:
Çeviri: Bu, Hawaii'dan gelen ve yaklaşım yaparken Los Angeles ARTCC radarı tarafından kaydedilen UPS 902 seferinin tam olarak izlediği yoludur.
Bilgisayar yardımıyla, bu yörüngenin herhangi bir uzay noktasından nasıl görülebileceğini görselleştirmek mümkün. Ama bu görüntüleri helikopterlerde kaydedilen videolarla karşılaştırmak zordur çünkü helikopterler hareket halindedir ve tam olarak irtifaları bilinmemektedir.
Ancak şanslı bir şahit, 10. kattaki apartmanından 12 fotoğraf çekti. O da KCBS helikopterinin irtifasından daha uzak bir mesafeden izliyor. Bu yüzden onun da strato-kümülüs bulutu tarafından kesilen bir iz görüyordu. Aşağıda, Rick Warren'in 17:19'da çektiği ilk fotoğraf:
Çeviri: Daha önce, 17:19'da, Long Beach'teki 10. kattaki apartmanından, Rick Warren bu görüntüyü çekti. Aynı bulutların olduğu görülmektedir, bu yüzden görüntü yakın bir açıdan çekildi. İzden büyük bir kısım gizlenmiştir.
Aynı bulutlar mı? Evet, ikinci videoya göre, KCBS kanalının videosuna değil.
Yukarıdaki görülen bulutlar sola doğru (güneye doğru) kayıyor.
Şimdi başka bir görüntü:
Çeviri: Farklı yakınlaştırmalarla, ama aynı konumdan, bir dizi fotoğraf çekti. Uçağın net bir şekilde görüldüğünü, kondansasyon izini artık üretmediğini görebilirsiniz.
Başka bir gözlem: bulutun üstünde kalan izin kısmı neredeyse tamamen kayboldu. Sadece bulutun üst kısmından bir kısmı görülebiliyor. Bu durumun açıklanması gerekir. Uçaklar belirli bir irtifanın üzerinde kondansasyon izi bırakır. Uçak yolculuğunun son aşamasında iniş yapmaya başlar. Farklı dönemler ayırt edilebilir. Yüksek