De inflatron, pagina 2: Devaluatie
- pagina 2 -
Devaluatie
9 mei 2008
Laten we terugkeren naar de betalingsbalansen.
**- Speler Blauw: - 10.000 **
**- Speler Rood: + 15.000 **
**- Speler Groen: - 35.000 !! **
**- Speler Geel: + 30.000 **
Hier is zijn import- en exportoverzicht:
**Speler Groen **:
**Inkomsten **: 20.000 rood, 20.000 geel. Totaal 40.000 **
Speler Groen kan nu overwegen zijn munt te devalueren met een bepaald percentage x. Bijvoorbeeld 0,8.
Het groene briefje is dan nog maar 0,8 rood, of 0,8 blauw, of 0,8 geel waard. De inwoners van het groene land betalen ingevoerde goederen 20% duurder. Omgekeerd zijn groene goederen voor importeurs uit andere landen 20% goedkoper. De devaluatie stimuleert de export van het groene land en remt zijn import. Met hoeveel? Goede vraag.
We kunnen dit fenomeen alleen simuleren. Bijvoorbeeld schematisch kunnen we het volgende tarief toepassen (dat op geen enkele manier een economische wet is):
Als een speler zijn munt met x% devalueert, kunnen we aannemen dat zijn export vermenigvuldigd wordt met 1,2 en zijn import met 0,8. We moeten de bedragen op de vakjes herzien. Bijvoorbeeld voor speler Groen worden alle vakjes "groen boven" en "groen onder" aangepast:
De balans van de groenen is niet positief geworden, maar het is duidelijk beter. Hier is het algemene overzicht:
**We hebben de bedragen die zijn aangepast onderstreept. **
De groene ondernemingen die van export leven krijgen een "zuurstoftank". Maar de inwoners van het groene land zullen niet blij zijn met het feit dat ingevoerde goederen 20% duurder zijn.
Er is één sector waar het land dat devalueert baat bij: dat is de toerisme, omdat de verblijfskosten voor inwoners van het groene land in de landen rood, blauw en geel 20% goedkoper worden.
Deze herverdeling heeft gevolgen voor de balansen van alle andere spelers:
**Speler Blauw: **
Weinig effect op deze blauwe speler. Hij was weinig verbonden met de groene speler door zijn belangrijke import-export activiteiten. Alleen één vakje, nummer 14. Maar speler Rood krijgt het zwaar te verduren. Zijn betalingsbalans gaat negatief.
**Speler Rood: **
Zo zien we dat als een land zijn munt devalueert, dit een impact heeft op de landen waarmee het sterk commercieel verbonden is. Het toeval van het spel kan ervoor zorgen dat twee landen sterk verbonden zijn. Dan zal de devaluatie van één land het andere zo verstoren dat ook dit land moet devalueren. Dat is de kettingreactie van devaluaties.
Zo zien we dat het monetaire systeem een fundamentele onstabiele aard heeft. Dit spel illustreert een aantal mechanismen, maar het krijgt pas echt leven als jij het zelf speelt. Het is geen trouwe weerspiegeling van de werkelijke economie. Het is slechts een "speelgoedmodel" dat bepaalde mechanismen duidelijk maakt. Ik roep daarom ook de lezers op om samen te werken aan de verbetering ervan.
We hebben gezien dat we "vaste kosten" hebben ingevoerd, jaarlijks en gelijk voor iedereen. In deze kosten zijn alle lasten, inclusief loonkosten. Er is geen reden waarom deze lasten even zwaar wegen voor de vier landen, noch dat hun initiële kapitaal identiek is. Je kunt dus spelen met verschillende parameters: verschillende initiële activa invoeren, waarbij arme landen lagere loonkosten kunnen hebben, en dus lagere jaarlijkse kosten.
Alles is te experimenteren.
Op dit moment zijn er slechts vier spelers en 26 vakjes, waarvan twee momenteel "stil". Het is onrealistisch om alle facetten van de economische wereld te benoemen met een zo schematische weergave. Ik herinner me dat toen we 40 jaar geleden het INFLATRON speelden, we ons voorstelden dat failliete spelers konden worden "opgekocht" door andere spelers, volgens een veilingmechanisme. Stel dat speler Blauw de speler Blauw volledig opkoopt. Het land Blauw "wordt een satelliet" van het land Rood. De blauwe munt verandert in een rode munt. Het kopen van het "failliete land" kan voordelen hebben, bijvoorbeeld het terugwinnen van een populatie met lagere lonen (waardoor de jaarlijkse kosten dalen). Enzovoort.....
Ik heb geen idee hoe "olie" in dit spel kan worden geïntroduceerd. Een rijkere versie zou natuurlijk winstpercentages hebben in plaats van vaste bedragen, die snel hun betekenis verliezen. Deze winstpercentages kunnen overeenkomen met verschillende sectoren, die meer of minder worden beïnvloed door bepaalde gebeurtenissen (zoals de "oliecrisis", bijvoorbeeld).
Wat is een echte "bank"?
In zo'n spel is het moeilijk om evenveel banken te laten spelen als landen, maar we kunnen een vijfde speler introduceren die "het kapitalisme op transnationaal niveau" vertegenwoordigt. Voor een goed functionerend spel zijn meer spelers nodig. De bank laat dan deponeerders hun kapitaal aan haar overdragen. Met deze liquiditeit kan de bank een krachtiger aanval uitvoeren om nog vrije vakjes te bemachtigen of om vakjes van spelers in moeilijkheden over te nemen. In ruil voor deze financiële "aanvalssterkte" garandeert de bank een inkomen aan haar aandeelhouders. Als de uitgekeerde dividenden voldoen aan de verwachtingen van de spelers, zullen zij geneigd zijn om meer kapitaal naar de kassen van deze bank te sturen.
Maar hier moet je proberen de controle te simuleren die in vele filmpjes wordt beschreven, die tegelijkertijd gaat via het uitgeven van "geld", een "virtueel geld" in de vorm van leningen aan landen in moeilijkheden.
Ik moet deze presentatie hier beëindigen. Er zijn te veel andere dringende zaken, gebaseerd op documenten die lezers me verstrekken. Ik moet een samenvatting maken van een voordracht van een soort INRA die de prijsstijging van landbouwproducten uitlegt.
INFLATRON is een werkproject dat ik aan jullie overlaat. Het is verbeterbaar. Om het goed te doen, zouden mensen moeten programmeren, ideeën uitwisselen en samen spelen. Het lijkt me niet onmogelijk, zoals bij schaken, om het gedrag van virtuele spelers te simuleren. Het vereist wat nadenken, maar het is een interessant uitdaging. Dan kunnen we imaginaire economieën creëren en fenomenen laten ontstaan door de parameters te variëren.
Je weet dat je een computer tegen zichzelf kunt laten spelen, bij schaken. Niet alleen door gebruik te maken van een databank met al gespeelde partijen, maar door te spelen op evaluatiefuncties. Dat leidt soms tot verbazingwekkende zetten. Als een computerspel de klassieke analyse heeft afgerond – stukken onder aanval, verschillende vragen die een speler zich bij elke zet stelt – moet het kiezen uit een klein aantal mogelijke zetten.
Historisch gezien werden de makers van de eerste schaakprogramma's, toen de machine moest kiezen tussen zetten die op het oog gelijkwaardig waren, aangemoedigd om die te kiezen die de mobiliteit van de stukken optimaliseerde. En dat gaf keuzes die helemaal niet dom waren.
Ik heb vroeger gewerkt aan de "besluitvormingstheorie". Dit spel biedt materiaal om daar iets mee te doen. Maar ik heb andere dringende zaken. Er moet nog MHD op lage dichtheid worden ontwikkeld. Er moeten informatieën worden verspreid. Inflatron is een fles in de zee. Wie wil, mag hem oppakken.
Net als "ANTIBABEL", dat niemand heeft overgenomen. Jammer.
*Ik ben een afzender van flessen in de zee *
**10 mei 2008 Jean-Pierre Petit ** ---