Document zonder naam
De noodguru
31 oktober 2007
Een jaar geleden zat ik met een groep Aix-geboren boeddhisten te eten. Een van hen was net terug uit India, waar ze de woorden had verzameld van bijzonder belangrijke lama’s. Ik vroeg haar:
*- En wat zeggen die lama’s?
- Ze bevestigen het algemene gevoel. We gaan richting een zeer onrustige periode.
- En wat raden ze aan?
- Ze zeggen dat we onze meditatieve activiteiten moeten vergroten, zodat we beter voorbereid zijn op de volgende incarnaties.*
Zo simpel is het. Alles wat ons overkomt, wat jou overkomt, heeft geen enkele ernst. Het gaat in de volgende incarnaties beter. In ieder geval is alles maar illusie. De mens zoekt naar ontsnapping van lijden. En de weg naar bevrijding gaat via loslaten.
We moeten de metafysische interpretaties van de wereld waarin we leven niet afwijzen. Ze zijn slechts facetten van een grote kaleidoscoop. Het absolute materialisme van de 'wetenschapper' is maar een extra geloof. In feite offeren ze aan een nieuw goddelijk wezen: het 'goddelijke toeval'. Een georganiseerd toeval dat, volgens aanhangers van deze sekte, uit het niets de gedachte, het bewustzijn van zijn eigen bestaan, het moreel bewustzijn zou kunnen creëren. Een georganiseerd toeval dat, volgens het darwinistische en geleidelijke dogma, de oorsprong is van een weg naar complexiteit, die simpelweg ingebouwd zou zijn in de wetten van de natuurkunde. En zo verder, en zo verder...
We hebben gezien, in een paar pagina’s strip, dat het ongeordende eigenlijk weinig waarschijnlijk is, tegen alle verwachting in. Herneem deze proef met kleine houten cilinders, waarvan één uiteinde een haakje heeft en het andere een ring. Het is interessant. In een school kunnen leerlingen bijvoorbeeld een groot aantal worpen uitvoeren. Je doet al die onderdelen, allemaal los, in een doos. Schudt en gooit ze als dobbelstenen, om statistieken te maken.
*- Hoeveel onderdelen zijn niet verbonden?
- Hoeveel structuren met twee onderdelen, drie, meer...*
De opeenvolgende experimenten zouden het mogelijk maken om typische configuraties te bepalen en hun kans toe te kennen, berekend op basis van de frequentie van de voorkomens. Als ik informaticus was, zou ik dit soort 'spel' kunnen simuleren via numerieke simulatie. Ooit heette dit soort experiment 'het spel van het leven'. Dat zal waarschijnlijk al gedaan zijn. Stel bijvoorbeeld dat onze doos 50 cilinders bevat. Van alle mogelijke configuraties:
*- De 50 cilinders, allemaal verbonden en vormen een gesloten ketting
- De 50 cilinders, waarbij geen enkele is verbonden met een buur.*
Beide configuraties zijn zeer onwaarschijnlijk. Het experiment zou kunnen tonen dat de volledig ongeordende configuratie even onwaarschijnlijk is als hooggeordende configuraties zoals 'de ketting'.
Het was dus normaal, voorspelbaar, dat het universum zich complexifieerde. Maar tot waar? Zit de opkomst van het Leven simpelweg binnen de grenzen van de natuurkundige wetten? We hebben gezien dat syntheseprocessen die aan biologische fenomenen werden toegeschreven, in laboratoriumexperimenten konden worden herleid tot minerale chemie. Maar een latere ontdekking liet zien dat deze 'biologische synthese' ook voorkomt in sterrenstofwolken, echte cultuurbroeikassen. Een astrofysicus die meer op de hoogte is dan ik, zou ons een indrukwekkende lijst kunnen geven van biomoleculen die in het heelal zijn gevonden.
Hoe werden deze biomoleculen ontdekt? Door hun spectrale signatuur. Alle stoffen zijn herkenbaar aan hun emissie- of absorptiespectrum. Dit zijn spectra bestaande uit lijnen. Als je dus een filter op een telescoop plaatst die alleen licht van die specifieke spectrale signatuur laat door, en niets anders, kun je de hoeveelheid van een bepaalde stof in een bepaald deel van het heelal bepalen.
We hadden in feite veel eerder kunnen vaststellen dat deze biomoleculen in het heelal bestaan. We hebben het niet gedaan omdat we niet hadden gedacht dat ze daar konden zijn. We begonnen met voorzichtige vragen aan het universum te stellen:
- Zou er misschien ergens in het heelal, ik weet niet waar, koolstofdioxide of zwaveltrioxide zijn? (ik zeg dit maar zomaar, ik ben geen biochemicus)
De antwoorden kwamen massaal. Ik herinner me dat ureum onder de biomoleculen stond die willekeurig door het melkwegstelsel zweefden. Toen deze metingen op een congres werden gepresenteerd, zei een onderzoeker:
- Hé, kan het niet zijn dat er een buitenaards wezen is geweest dat zich tijdens een reis heeft ontlast?
En de ander antwoordde:
- Als dat zo is, had hij een verdomd grote blaas, gezien de hoeveelheden die ik gemeten heb!
Ja, we waren verbaasd toen we ontdekten dat er in de buurt van het centrum van het melkwegstelsel een wolk zweefde met 'organische materie' in een hoeveelheid van 50 zonnemassa’s.
We herkennen dit thema van de kleine houten cilinders, met een ring aan één kant en een haakje aan de andere. Maar wat we daarna moeten begrijpen, is het dynamische, evolutieve karakter van systemen. Het universum is geen stijf geheel. De gravitationele onstabiliteit leidt tot sterren. De zwaarste sterren ontploffen en vormen zware elementen, die later de stof zullen zijn waarmee planeten ontstaan.
Een planeet: dat is een nieuw, interessant object. In het midden zit magma, dat langzaam afkoelt, maar toch een bepaalde temperatuur behoudt dankzij de verstoffing van radioactieve elementen, die 80% van de 'onderhoudsenergie' leveren. Daardoor ontstaan vulkanen die gassen uitstoten en een primitieve atmosfeer vormen. Miller toonde met zijn beroemde experiment aan dat dit milieu zeer morphogeen was. Eenvoudige elektrische vonken leidden tot de synthese van aminozuren, die, door te verbinden, kunnen leiden tot eiwitten.
Dus het toeval is in staat om zeer complexe dingen te creëren. Maar gaat het zo ver dat het Leven en bewustzijn kan creëren? Mensen zoals Joël de Rosnais geloven dat, die ons dit uitlegde in het gedeelte van het boek "De mooiste geschiedenis van de wereld", al eerder genoemd, samen met Reeves en Coppens.
Ik zou daar minder zeker over zijn dan hij.
Nou, misschien is God wel degene die het universum en de natuurwetten heeft gecreëerd, door de parameters zo te regelen dat het universum zijn meest geavanceerde creatuur kan voortbrengen: in dit geval de astrofysicus Brandon Carter, die toen het anthropische principe formuleerde.
Toen Laplace meer duidelijkheid bracht over de stabiliteit van planeetbanen, in tegenstelling tot Newtons visie waarin God telkens wanneer planeten hun banen verlieten, ze direct terugplaatste, vroeg Bonaparte hem tijdens een ontmoeting in Malmaison, met een verwijzing naar Jacques Chancel:
- En God daarbij?
U vindt dit in mijn strip Cosmic Story, gratis te downloaden op:
http://www.savoir-sans-frontieres.com/JPP/telechargeables/Francais/cosmic_story.htm
Ja, de tussenkomst van God of een willekeurige metafysica was niet nodig om de oorsprong en evolutie van ons zonnestelsel te verklaren (dat trouwens rond het getal van de gulden snede is georganiseerd. Zie de planetologieonderzoeken van wiskundige Jean-Marie Souriau). Maar dan: hoe ver reikt de invloed van dat 'toevalsgod'?
Daar gaat het allemaal om. Het spel met de kleine houten cilinders toont aan dat het ongeordende onwaarschijnlijk is. Maar het universum is niet alleen geordend in ruimte. Het evolueert. Door deze gedachte te voltooien kunnen we zeggen:
Het niet-evolutieve is onwaarschijnlijk.
Informatieprofessionals hebben al decennia geprobeerd om de morphogeen- en evolutieve aspecten van levende systemen na te bootsen door 'spelen van het leven' te maken. Daarbij zien we virtuele objecten die zich verbinden, vechten, opeten, paren, enzovoort. Dit leidt tot het concept van ruimte-tijdstructuren. Wat René Thom chréodes noemde. Om dit te illustreren, stel je iets wat wat rijk en complex is voor: stel dat een 'spel van het leven' een schaakprogramma heeft voortgebracht. We weten dat een computer tegen zichzelf kan spelen. Dan kan hij een bijna oneindig aantal mogelijke partijen genereren. Maar hij kan ook deze partijen analyseren, verrijken en zelfs zijn gedragspatroon aanpassen.
De witte stukken spelen tegen de zwarte stukken. De witte stukken beginnen 'met de zet'. Dan reageren de zwarte stukken, enzovoort... Je kunt een schaakprogramma voorstellen dat volledig onervaren is. De eerste zet van de witte stukken zal dus... willekeurig zijn. De zwarte stukken kunnen een subprogramma voor strategische analyse activeren. En het spel begint. Maar niet alle openings zijn goed. Probeer bijvoorbeeld in een schaaktoernooi te beginnen met een zet als:
a2 - a4
Je verplaatst het pionnetje links van twee vakjes. De leden van de club zullen je direct zeggen:
- Ik weet niet waar je hebt geleerd schaken, maar zo’n opening leidt meestal nergens toe. De ervaring heeft dat bewezen.
Een 'onervaren' computer die tegen zichzelf speelt, zou na miljoenen partijen een ervaring opdoen. Het doel van het spel schaken is om te winnen, de vijandelijke koning te slaan. Dat is een doel zoals elk ander. Vanuit de oneindigheid van mogelijke partijen verschijnen de 'afwateringslijnen' van voorkeurspaden. In het begin noemen we ze 'standaardopeningen'. De Franse opening, de Siciliaanse, de variant Truc of Machin...
Openingen die door ervaring zijn gevalideerd en onthouden. Daarna begint het oerwoud van partijen waarvan het resultaat niet vastligt. Je ziet dat een schaakprogramma dat rekening houdt met zijn successen en fouten kan evolueren. Elke partij kan vergeleken worden met een incarnatie van een 'speler'. In die omstandigheden is het mogelijk om vooruit te kijken, om te convergeren naar 'de beste mogelijke schaakstrategie'?
Een partij wordt gespeeld op aarde. Daar is het ingewikkelder. Niet alleen begrijpen we de regels slecht, maar we kennen ook de doelen niet. Een materialist zou zeggen:
- Het is simpel, er is geen doel. Het is gewoon een spel van toeval.
En dan komen we terug op de pagina’s van de strip Joyeuse Apocalypse, waar Ronald Reagan in zijn droom het gevoel heeft dat het schip van de geschiedenis nergens heen vaart.
Geen doelen? Dat is één manier van zien. Andere mensen zullen cycli herkennen met periodieke terugkeer naar minder geordende toestanden. Dat is een filosofische visie die je rustig kunt overwegen als het volgende cyclusverloop ver genoeg in de toekomst lijkt. Maar momenteel lijkt dat niet het geval.
Er is brand aan het meer, mijn vrienden.
Onze technologische evolutie wijst er alleen op dat er partijen kunnen zijn die slecht eindigen. Kortom, mensen vragen zich af: 'Wat is de zin van de evolutie?' met als gevolg: 'Zorg ervoor dat we de evolutie niet tegen de haren in sturen.'
De kapitalisten zullen zeggen:
- Rijk of arm, wat maakt het uit, zolang je geld hebt!
De darwinisten zullen zeggen:
- Strijd, en laat de beste winnen!
De nazi’s probeerden dit in de praktijk te brengen. Het leverde geen uitstekende resultaten op en Hitler, die diep teleurgesteld was, koos ervoor om in rook op te gaan in de tuin van zijn bunker. We beginnen ons af te vragen of het introduceren van kernwapens in het darwinisme kan leiden tot rampen, ook al denken de Amerikanen dat een matig gebruik van tactische kernwapens nuttig zou kunnen zijn.
Dan: hoe evolueert de wereld? Wat zijn de sleutels van deze evolutie? Op dit punt zijn de antwoorden diverse en uiteenlopend. Er bestaan religies die dit in de vorm van wetten codificeren. De tien geboden, de Torah, de Sharia, enzovoort.
Wat zeggen de boeddhisten? Dat het enige verstandige wat je in deze wereld kunt doen is te leven in mededogen en loslaten, terwijl je wacht op de volgende incarnaties, tot het eindelijk Nirvana bereikt (dat ze vergelijken met de toestand van een vuur, vele malen aangestoken, waarin niets meer kan verbranden). Terloops: je kunt je eigen evolutie verbeteren door een Gourou te raadplegen. Dat is een veelvoorkomend thema in India. Je kunt alleen vooruitgang boeken via de adviezen van een Meester. Maar dan verschuif je het probleem:
- Verdomme, wie vormt de meesters?
In Frankrijk wordt aangekondigd dat een grote Indiase meester, Sri Tathata, in de zomer van 2008 zijn eerste bezoek aan het Westen brengt.
De Indiase meester Sri Tathata
Wat zegt deze man? Laat ons zijn boodschap van 2005 herhalen:
Wanneer Sri Tathata hoorde dat 21 september een dag van de Vrede is in de wereld, en dat tal van bewegingen daarbij bijeenkomen, werd hij geïnspireerd door het volgende bericht:
De evolutie van de mens en die van het universum hebben een belangrijke fase bereikt. Om mensen te bevrijden van hun falen in het leven, en de wereld van haar onvermogen om in vrede en harmonie te leven, is er maar één weg: de weg van het Dharma (spirituele leer). Elk wezen op aarde is met een specifiek doel geschapen. Het is vooral aan mensen om hun levensdoel te realiseren en zich daarmee in overeenstemming te gedragen. Dit is de weg van het Dharma, en alleen dit zal werkelijk helpen, zowel de mensen zelf als de wereld. Wij zijn als zaden. Elk zaad heeft een doel: met zonlicht en regen groeit het tot een plant, dan bloeit het, en eindelijk geeft het vrucht, ten goede van andere wezens. Op dezelfde manier moet het Goddelijke in elke mens bloeien. Hun doel is om te bloeien en vrucht te geven, zodat ze ook andere broeders helpen. Leven zonder doel, zonder begrip van het doel van de natuur, leidt tot de vernietiging van zowel de mens als de aarde. De echte kennis is het kennen van het doel van de natuur. Alle andere kennis leidt tot vernietiging. Dit is de leer die de wereld nu nodig heeft.
Wanneer Sri Tathata hoorde dat 21 september een dag van de Vrede is in de wereld, en dat tal van bewegingen daarbij bijeenkomen, werd hij geïnspireerd door het volgende bericht:
De evolutie van de mens en die van het universum hebben een belangrijke fase bereikt. Om mensen te bevrijden van hun falen in het leven, en de wereld van haar onvermogen om in vrede en harmonie te leven, is er maar één weg: de weg van het Dharma (spirituele leer). Elk wezen op aarde is met een specifiek doel geschapen. Het is vooral aan mensen om hun levensdoel te realiseren en zich daarmee in overeenstemming te gedragen. Dit is de weg van het Dharma, en alleen dit zal werkelijk helpen, zowel de mensen zelf als de wereld. Wij zijn als zaden. Elk zaad heeft een doel: met zonlicht en regen groeit het tot een plant, dan bloeit het, en eindelijk geeft het vrucht, ten goede van andere wezens. Op dezelfde manier moet het Goddelijke in elke mens bloeien. Hun doel is om te bloeien en vrucht te geven, zodat ze ook andere broeders helpen. Leven zonder doel, zonder begrip van het doel van de natuur, leidt tot de vernietiging van zowel de mens als de aarde. De echte kennis is het kennen van het doel van de natuur. Alle andere kennis leidt tot vernietiging. Dit is de leer die de wereld nu nodig heeft.
Ik weet uit ervaring dat dergelijke zinnen bij de Franse boeddhisten die ik ken een extatische verheffing teweegbrengen. Ze hebben makkelijk een neerbuigende houding (dat noemen ze in hun kring devotie). Het is aardig, maar het brengt weinig antwoord op de vraag die onze noodguru, een soort Nicolas Hulot van de geest, oproept:
De echte kennis is het kennen van het doel van de natuur.
We lezen ook dat Elk wezen op aarde is met een specifiek doel geschapen.
Daar komen we niet verder mee. Maar ik ken er talloze die deze overweldigende openbaringen volledig voldoende vinden.
Als ik nieuws heb, houd ik je op de hoogte. ---